การบริหารความเสี่ยงเป็นหัวใจสำคัญของการเตรียมความพร้อมรับมือกับความไม่แน่นอนที่อาจส่งผลกระทบต่อเป้าหมายขององค์กรหรือการทำงานในแต่ละวัน การเข้าใจประเภทของความเสี่ยงและปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง จะช่วยให้สามารถวางแผนและ บริหารความเสี่ยง ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งนี้ Risk Management คือ การวางระบบเพื่อประเมินความเสี่ยงและวิเคราะห์ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น ก่อนจะวางแผนจัดทำแผนฉุกเฉิน และควบคุมอย่างเป็นขั้นตอน พร้อมกำหนดระดับความเสี่ยง เพื่อให้สามารถตัดสินใจได้อย่างรอบคอบและลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต
การบริหารความเสี่ยง คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญ?
การบริหารความเสี่ยง (Risk Management) คือ กระบวนการที่องค์กรใช้ในการจัดการและควบคุมในเรื่องที่เกี่ยวข้องกับความเสี่ยง ซึ่งความเสี่ยง คือ ผลกระทบจากความไม่แน่นอนที่อาจส่งผลในด้านบวก (โอกาส), ด้านลบ (ภัยคุกคาม) หรือทั้งสองด้านก็ได้ เราสามารถประเมินความเสี่ยงก่อนนำข้อมูลมาทำการจัดการความเสี่ยง โดยทั่วไป ความเสี่ยงจะพิจารณาถึง
การจัดการความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพจะช่วยให้องค์กรสามารถรับมือกับประเภทของความเสี่ยงต่างๆ ได้อย่างครอบคลุม ไม่ว่าจะเป็น ความเสี่ยงในการทำงาน หรือความเสี่ยงที่เกิดจาก ปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านกลยุทธ์ การดำเนินงาน การเงิน และกฎหมาย พร้อมทั้งสามารถประเมิน ระดับความเสี่ยง 5 ระดับ เพื่อวางแผนรับมือได้อย่างเหมาะสม
Framework ของการบริหารความเสี่ยง
Framework ของการบริหารความเสี่ยง คือ โครงสร้างที่ออกแบบมาเพื่อช่วยให้องค์กรสามารถบูรณาการบริหารความเสี่ยงเข้าไปในการดำเนินการหลัก การบริหารความเสี่ยงจะบรรลุผลได้ขึ้นอยู่กับการสนับสนุน โดยเฉพาะจากผู้บริหารระดับสูง
การพัฒนา Framework ของการบริหารความเสี่ยงให้สอดคล้องกับมาตรฐาน ISO 31000 Risk management นี้ครอบคลุมตั้งแต่การออกแบบ การนำไปใช้ การประเมินผล และการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง โดยมีองค์ประกอบหลัก ได้แก่
ผู้นำและความมุ่งมั่น
ผู้บริหารเป็นผู้มีส่วนร่วมหลัก แสดงความรับผิดชอบและสนับสนุนการจัดการความเสี่ยงในทุกระดับ
การบูรณาการ
การบริหารความเสี่ยงต้องสอดคล้องกับโครงสร้างและบริบทขององค์กร ซึ่งทุกคนมีบทบาทในการจัดการความเสี่ยง
การออกแบบ
ต้องเข้าใจบริบทภายในและภายนอกองค์กร กำหนดบทบาทและความรับผิดชอบ จัดสรรทรัพยากร และสร้างระบบการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ
การนำไปใช้
ต้องสร้างการมีส่วนร่วมและความตระหนักรู้จากทุกฝ่าย เพื่อให้สามารถรับมือกับความไม่แน่นอนได้อย่างชัดเจน
การประเมินผล
ต้องมีการวัดผลการดำเนินงานของ Framework อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้แน่ใจว่ายังตอบโจทย์เป้าหมายขององค์กร
การปรับปรุง
ต้องมีการพัฒนาและปรับปรุง Framework อย่างต่อเนื่อง โดยอิงจากช่องว่างหรือโอกาสในการพัฒนา
กระบวนการการประเมินความเสี่ยง ทำอย่างไร ?
การจัดการความเสี่ยง เป็นกระบวนการที่มีระบบ ซึ่งประกอบด้วย ขั้นตอน และแนวปฏิบัติที่ครอบคลุมกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การสื่อสารและการปรึกษาหารือ การกำหนดบริบท การประเมินความเสี่ยง การจัดการความเสี่ยง การติดตามผล การทบทวน และการรายงานผล โดยกระบวนการนี้ควรถูกบูรณาการเข้ากับโครงสร้างและการดำเนินงานขององค์กรในทุกระดับ ไม่ว่าจะเป็นระดับกลยุทธ์ (Strategy) ระดับยุทธวิธี (Tactical) หรือระดับปฏิบัติการ (Operation)
1. การสื่อสารและการปรึกษาหารือ
เป็นขั้นตอนที่ช่วยให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องเข้าใจว่า ความเสี่ยงคืออะไร และเหตุผลของการตัดสินใจต่าง ๆ การสื่อสารช่วยสร้างความตระหนักรู้ ส่วนการปรึกษาหารือช่วยให้ได้ข้อมูลและข้อเสนอแนะที่สนับสนุนการตัดสินใจอย่างมีประสิทธิภาพ
2. การกำหนดขอบเขต บริบท และเกณฑ์
องค์กรต้องกำหนดขอบเขตของการบริหารความเสี่ยงให้ชัดเจน เข้าใจบริบทภายนอกและภายใน เช่น สภาพแวดล้อมทางธุรกิจ และกำหนดเกณฑ์ในการประเมินความเสี่ยงให้สอดคล้องกับเป้าหมายและทรัพยากรขององค์กร
3. การประเมินความเสี่ยง
เป็นหัวใจของ Risk Management ประกอบด้วย 3 ขั้นตอนหลัก:
3.1 ค้นหาและอธิบายความเสี่ยงที่อาจส่งผลต่อเป้าหมายขององค์กร โดยพิจารณาจาก ประเภทของความเสี่ยง และ ปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง 4 ด้าน ได้แก่ ด้านกลยุทธ์ การดำเนินงาน การเงิน และกฎหมาย
3.2 การวิเคราะห์ความเสี่ยง: ทำความเข้าใจลักษณะของความเสี่ยง เช่น แหล่งที่มา ผลกระทบ ความน่าจะเป็น และสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น โดยอาจใช้วิธีการเชิงคุณภาพหรือเชิงปริมาณ
3.3 การประเมินความเสี่ยง: เปรียบเทียบผลการวิเคราะห์กับเกณฑ์ที่กำหนด เพื่อพิจารณาว่าควรดำเนินการเพิ่มเติมหรือไม่ โดยอาจใช้ ระดับความเสี่ยง 5 ระดับ เพื่อช่วยในการตัดสินใจ
4. การจัดการความเสี่ยง
เป็นการดำเนินการเพื่อลดโอกาสหรือผลกระทบของความเสี่ยง เช่น การปรับปรุงกระบวนการทำงาน การเพิ่มระบบตรวจสอบ หรือการใช้เทคโนโลยีเพื่อป้องกัน
5. การติดตามและทบทวน
องค์กรควรมีการติดตามผลและทบทวนกระบวนการบริหารความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ เพื่อปรับปรุงคุณภาพและประสิทธิภาพของการดำเนินงาน
6. การบันทึกและรายงาน
ผลการบริหารความเสี่ยงควรถูกบันทึกและรายงานอย่างเป็นระบบ เพื่อใช้ในการตัดสินใจและพัฒนาแนวทางการบริหารความเสี่ยงในอนาคต
การบริหารความเสี่ยง มีประโยชน์อย่างไรบ้าง?
การบริหารความเสี่ยง (Risk Management) และการจัดการความเสี่ยงทางธุรกิจ มีประโยชน์อย่างมากทั้งในระดับองค์กรและระดับบุคคล โดยเฉพาะในยุคที่ความไม่แน่นอนเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา
องค์กรสามารถระบุและจัดการกับความเสี่ยงได้ก่อนที่จะเกิดปัญหา ลดโอกาสเกิดความเสียหายทั้งทางการเงิน ชื่อเสียง และทรัพยากร การประเมินความเสี่ยงช่วยให้ผู้บริหารมีข้อมูลที่รอบด้านในการตัดสินใจ โดยพิจารณาทั้งโอกาสและภัยคุกคาม การบริหารความเสี่ยงที่ดีช่วยให้องค์กรสามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่อง แม้ในสถานการณ์ที่ไม่คาดคิด อีกทั้งสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ไม่ว่าจะเป็นลูกค้า นักลงทุน หรือพนักงาน การมีระบบการจัดการความเสี่ยงที่ชัดเจนช่วยสร้างความไว้วางใจและภาพลักษณ์ที่ดี
Download ฟรี! ตัวอย่างการบริหารความเสี่ยง (Risk Management) ฉบับ PDF พร้อมเทคนิค
ตัวอย่าง การบริหารความเสี่ยง ฉบับ PDF ที่จัดทำโดย InterRisk Asia โดยเนื้อหาครอบคลุมหัวข้อสำคัญ เช่น:
การระบุความเสี่ยง, ปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเสี่ยง, ระดับความเสี่ยง 5 ระดับ, ความเสี่ยงในการทำงาน, ตัวอย่างการประเมินและการจัดการความเสี่ยง
จัดการและบริหารความเสี่ยงกับ INTERRISK ASIA
ในวันที่ธุรกิจอาจหยุดชะงักได้จากภัยคุกคามที่คาดไม่คิด การบริหารความเสี่ยง และการมี BCP คือการสร้างภูมิคุ้มกันให้องค์กรอย่างเป็นระบบ และสร้างความเชื่อมั่นให้ทั้งลูกค้า พนักงาน และพันธมิตร หากคุณยังไม่มีแผน BCP หรืออยากอัปเดตแผนเดิมให้พร้อมมากขึ้น ติดต่อทีมที่ปรึกษาของ InterRisk วันนี้ แล้วคุณจะมั่นใจได้ว่า “แม้จะเกิดวิกฤต องค์กรของคุณก็จะไม่สะดุด”
InterRisk เป็นที่ปรึกษาด้านการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจชั้นนำในประเทศไทย ภายใต้เครือ MS&AD จากประเทศญี่ปุ่น โดยครอบคลุมตั้งแต่การวิเคราะห์ผลกระทบทางธุรกิจ (Business Impact Analysis), การประเมินความเสี่ยง (Risk Assessment), การจัดทำแผน Business Continuity Plan ไปจนถึงการฝึกอบรม ฝึกซ้อมและให้คำปรึกษาตามมาตรฐาน ISO 22301 เพื่อให้องค์กรพร้อมรับมือกับเหตุการณ์ในทุกระดับได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน
ทีมที่ปรึกษามีประสบการณ์ด้าน BCMS โดยตรง
การออกแบบแผนที่ปรับตามบริบทของแต่ละธุรกิจ
โซลูชันที่ใช้ได้จริง ครบวงจร และพร้อมดำเนินการ
